Rodzaje raka trzustki
Guzy, które nalezą do tej grupy rozwijają się z komórek produkujących hormony a głównie insulinę i glukagon. Są to główne elementy mechanizmów, które regulują stężenie glukozy we krwi.
Nowotwory torbielowate
Nowotwory torbielowate trzustki to raczej rzadko spotykana grupa nowotworów. Mogą one być pierwotnie torbielowate, powstające w wyniku torbielowatego zwyrodnienia guzów litych.Do najczęściej występujących zalicza się: surowicze torbielakogruczolaki, śluzowe nowotwory torbielowate, wewnątrzprzewodowe brodawkowate nowotwory śluzowe. Powyższe zmiany należy różnicować z litymi nowotworami rzekomobrodawczakowatymi, torbielowatymi nowotworami.
Guz insulinowy jest to nowotwór powstający z komórek B wysp trzustkowych. On powoduje wytwarzanie insuliny, która może spowodować hipoglikemie. Dotyczy on dwudziestu pięciu procent guzów neuroendokrynnych trzustki. Choruje na niego od 1-2 milinów osób rocznie. Jest to guz pojedynczy, niewielki, otorbiony, dobrze unaczyniony. Może pojawić się w głowie, ogonie albo trzonie trzustki. Głównym objawem pojawienia się tego guza jest hipoglikemia, która pojawia się głównie po wysiłku fizycznym, głodowaniu albo samoczynnie. Czasami do objawów występujących przy tym guzie należy neuroglikopeni. Przypomina ona upojenie alkoholem lub napad padaczki. Do objawów należy tzw. triada Whipple’a występująca podczas głodzenia. Wtedy występuje spadek hipoglikemii i ustąpienie objawów po jedzeniu. Główną metodą leczenia jest wykonanie zabiegu operacyjnego wycięcia guza albo przerwanie napadów hipoglikemii jedząc w tym czasie węglowodany.
Guz gastrynowy powstaje z komórek, które wydzielają gastrynę. Zapada na niego tyle samo pacjentów co w przypadku guza insulinowego czyli od jednego do dwóch milionów rocznie. Jeżeli występuje w trzustce to lokalizuje się głównie w jej głowie. Guzy tego typu są najczęściej małe, wieloogniskowe. U sześćdziesięciu procent chorych są złośliwe. Pacjenci z tym guzem mogą mieć obraz zespołu Zollingera i Ellisona. Zdarza się to u czterdziestu siedmiu procent chorych.
Guz glukonowy powstaje z komórek A trzustki. Wydziela duże ilości glukagonu. Objawami wystąpienia tego guza może być cukrzyca, spadek masy ciała, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunki, niedokrwistość normobarwliwa. Pod wpływem tego guza może pojawić się pełzający rumień nekrotyczny. Mniej charakterystyczne objawy to zatorowość płucna, zakrzepica żylna, psychozy, depresja, hipoalbuminemia, niedobór aminokwasów albo hipocholesterolemia. Najczęściej stosowaną metodą jest operacyjne wycięcie guza.
Guz wydzielający VIP jest to dość rzadki nowotwór. Najczęściej zlokalizowany jest w ogonie trzustki. W pięćdziesięciu procentach jest złośliwy i powoduje przerzuty do wątroby. Objawami wystąpienia tego rodzaju guza są wodniste stolce szczególnie po czasie głodówki. Zmiany mogą doprowadzić do odwodnienia, hiperchlorhydri, hipoglikemii oraz kwasicy pod wpływem utraty węglowodanów. Rzadziej występujące objawy to hiperkalcemia, upośledzona tolerancja glukozy, łagodna cukrzyca. U dwudziestu procent chorych może pojawić się rumień spowodowany bezpośrednim działaniem VIP na naczynia krwionośne. Leczenie tego rodzaju guza jest podobne do leczenia guzów neuroendokrynnych.
Guz samatostatynowy jest w połowie przypadków w trzustce i jest nowotworem złośliwym. Objawy są zależne o zlokalizowania oraz wielkości guza. Może się przy nim pojawić łagodna cukrzyca, kamica pęcherza żółciowego, biegunka, tłuszczowe stolce oraz achlorhydria. Przy postaci złośliwej nowotworu pojawić się może również nasilający ból brzucha, spadek masy ciała, niedokrwistość. W tym przypadku leczenie objawowe przynosi marne rezultaty. Najskuteczniejszą, podstawową formą leczenia jest wycięcie guza.
Guzy neuroendokrynne trzustki są nieczynne hormonalne i bardzo zróżnicowane. Nie dają tak jak inne objawów związanych z tworzeniem hormonów. Mogą również istnieć nowotwory niskozróżnicowane. Są one nie zdolne do produkcji hormonów. Częste symptomy to ból brzucha, guz wyczuwalny podczas badań, spadek wagi, żółtaczka mechaniczna. Inne objawy są zależne od tego jak duży jest guz i czy daje przerzuty.
Bez względu na wielkość i lokalizację guza trzustki konieczne jest szybkie podjęcie leczenia.
Podział nowotworów trzustki ze względu na miejsce występowania
Biorąc pod uwagę miejsce występowania guza nowotwory trzustki możemy podzielić na nowotwór głowy trzustki, nowotwór trzonu trzustki, nowotwór na ogonie trzustki. Operacja wygląda różnie przy każdym z tych rodzajów nowotworów.
Rodzaje raka trzustki a objawy kliniczne choroby
Objawy kliniczne nowotworu trzustki zależą od jego rodzaju, wielkości, lokalizacji oraz stopnia nacieków do sąsiednich narządów. Typowe objawy bez względu na rodzaj to żółtaczka, bóle brzucha, spadek masy ciała. Inne objawy to nudności, wymioty, biegunki, zaparcia, gorączka, niedokrwistość, stan zapalny trzustki, cukrzyca, zakrzepica, wędrujące zakrzepowe zapalenie żył, powiększony pęcherzyk żółciowy. W pierwszej fazie rozwoju zwłaszcza jeśli guz jest umiejscowiony w trzonie lub ogonie trzustki rozwój następuje bez żadnych objawów. Dwadzieścia procent ludzi w momencie rozpoznania nowotworu trzustki ma dość zaawansowany stan chorobowy. Od rodzaju, typu histologicznego nowotworu trzustki zależą jego objawy. Aż siedemdziesiąt procent raków pochodzi z przewodu trzustkowego i daje typowe objawy.Są jednak rzadziej występujące nowotwory jak rak graniastokomórkowy, które powoduje dość wcześnie krwawienie. Jest to związane z wydzielaniem przez jego komórki amylazy, martwicę podskórnej tkanki tłuszczowej. Guzy neuroendokrynne, cystatyczne czy chłonniaki powodują mniej typowe objawy w związku z tym o wiele trudniej je rozpoznać.Czy leczenie w każdym rodzaju nowotworu trzustki jest możliwe
Bez względu na to jaki mamy rodzaj nowotworu trzustki zawsze należy podjąć leczenie jak najszybciej. To lekarz podejmuje decyzje czy wielkość, rodzaj, umiejscowienie, stopień rozwoju choroby ogólny stan zdrowia pacjenta pozwala na leczenie operacyjne czy też możliwe jest jedynie leczenie paliatywne, aby poprawić komfort życia pacjenta. Trzustka jest położona wewnątrz jamy brzusznej i sąsiadują z nią ważne dla życia narządy, dlatego trudna jest odpowiednia diagnostyka i stwierdzenie z jakim rodzajem guza mamy do czynienia. Najlepszy do diagnostyki i podjęcia szybkiego leczenia jest guz graniastokomórkowy bo osoba chora jego obecność w organizmie odczuwa dość wcześniej i pojawia się krwawienie. Najtrudniejszy do wyleczenia są guzy neuroendokrynne, cystatyczne czy chłoniaki. Są one najczęściej dość późno rozpoznawane.
Biopsja pozwala na ocenę jaki rodzaj nowotworu mamy i podjęcie odpowiedniej metody leczenie. Znaczenie ma również początkowy wywiad lekarskiego. Na jego podstawie lekarz może czasem stwierdzić gdzie umiejscowiony jest guz trzustki i jaki jest jego rodzaj. Nie odkładajmy więc wizyty u lekarza jeśli odczuwamy jakiekolwiek objawy, które niepokoją.
Leczenie nowotworu trzustki w przypadku każdego rodzaju guza i bez względu na, w którym miejscu występuje jest możliwe. Lekarz dobiera odpowiedni rodzajeleczenia Możliwa jest operacja lub leczenie paliatywne. Obydwa rodzaje raka trzustki warto i trzeba szybko leczyć.