Jak diagnozować raka trzustki

Aby zdiagnozować raka trzustki należy wykonać badanie, które potwierdzą lub zaprzeczą hipotezie. Podstawowym badaniem jest USG jamy brzusznej. Jest to badanie, które wykorzystuje się we wstępnej ocenie trzustki. Innym badaniem jest tomografia komputerowa jamy brzusznej. Jest to badanie dokładniejsze niż USG. Pozwala określić wielkość, dokładne położenie oraz rodzaj i budowę zmian w trzustce i stopień zaawansowania choroby oraz to czy występują przerzuty. Kolejnym badaniem jakie powinno być wykonane jest endosonografia trzustki. W tym badanie wykorzystuje się ultrasonografię. Głowicę urządzenia wprowadza się w pobliże trzustki przy pomocy endoskopu przez przełyk, żołądek i dwunastnicę. To pozwala na dokładniejszą ocenę zmian w obrębie trzustki niż po badaniu USG.

Innym badaniem jakie trzeba wykonać jest endoskopowa cholamgiopankreatografia. Badanie polega na tym, że przez usta chorego wprowadzony jest do dwunastnicy czyli początkowego odcinka jelita grubego giętki endoskop. Pod jego kontrolą podaje się do dróg żółciowych oraz przewodu kontrast. To umożliwia wykonanie zdjęć rentgenowskich na podstawie, których lekarz może powiedzieć na jakim poziomie są przeszkody w przewodzie trzustkowym. Można również przeprowadzić obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego.

To umożliwia dokładne zobrazowanie narządów miąższowych jamy brzusznej a w tym trzustki. Innym badaniem jest cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego. Podobnie jak ECPW to badanie daje możliwość dokładnej oceny przewodu trzustkowego oraz dróg żółciowych. Jest to badanie, które łączy dwie techniki ECPW oraz obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego. Jeżeli masz jakiekolwiek podejrzenie nowotworu trzustki lub jesteś w grupie podwyższonego ryzyka warto się diagnozować, aby zwiększyć szanse na wyleczenie. Jeżeli pacjent jest zakwalifikowany do chirurgicznego usunięcia guza trzustki nie wykonuje się w takim przypadku biopsji ani badań histopatologicznych. Powikłanie biopsji może być rozsiew komórek nowotworowych wzdłuż kanału biopsyjnego albo do otrzewnej. Jeżeli wynik biopsji jest negatywny choroba nowotworowa nie jest jeszcze do końca wykluczona.

Markerem nowotworowym raka trzustki jest antygen nowotworowy 19-9 (CA 19-9). Wzrost tego antygenu w osiemdziesięciu do dziewięćdziesięciu procent przypadków świadczy o rozwoju choroby nowotworowej i wtedy istnieje konieczność dalszej diagnostyki. CA 19-9 nie jest całkowitym wskaźnikiem więc nadal trzeba przeprowadzać badania diagnostyczne. Wzrost stężenia tego markera w surowicy można zaobserwować również przy żółtaczce i jego przyczyną nie koniecznie musi być choroba nowotworowa. Market CA 19-9 bada się również monitorując w jakim stopniu guz odpowiada na chemioterapie lub czy nie ma nawrotu choroby.

Jak rozwija się nowotwór trzustki

Rozwój nowotworu trzustki ma miejsce w czasie mutacji w obrębie materiału genetycznego. Przewaga komórek w naszym organizmie ulega podziałowi. Jest to związane z przypisywaniem informacji znajdującej się w naszym materiale genetyczny. Podczas mutacji może dojść do pomylenia zawartej informacji. Istnieją w naszych komórkach takie mechanizmy, które wychwytują mutację, ale część z nich może zostać nie rozpoznana i nie zmieniona. Jeśli takie mutacje zgromadzą się mogą spowodować szybki wzrost komórek a one zaczynają się mnożyć w sposób chaotyczny. Komórki, które powstają na nowo mają inny wygląd niż prawidłowe, są inaczej zbudowane. Z czasem zaczyna się tracić kontakt między "zdrowymi" komórkami a a to hamuje i upośledza funkcje zdrowych komórek. Jeśli takie komórki zgromadzą się w jednym miejscu mogą utworzyć guza. On z kolei może rozprzestrzeniać się i uciskać na struktury, które znajdują się w blisko niego. W przypadku nowotworu trzustki są to dwunastnica, przewody żółciowe, naczynia, nerwy. Komórki nowotworowe nie mają kontaktu z otoczeniem i mogą dawać przerzuty, przemieszczać się razem z chłonką do węzłów chłonnych i z krwią do innych narządów jak wątroba, płuca i kości.

W ten sposób rozwija się w naszym organizmie choroba nowotworowa. Nie leczona z czasem postępuje i może doprowadzić nawet do śmierci. W przypadku nowotworu trzustki rozwój choroby następuje bardzo szybko i tylko wczesna, dobra diagnostyka, odpowiednie leczenie może uratować życie pacjenta.

Podstawowe badania jakie należy zrobić, aby dobrze zdiagnozować nowotwór trzustki

Warto rozpoznać nowotwór trzustki we wczesnej fazie. Mogą nam w tym pomóc następujące badania rtg żołądka oraz dwunastnicy, ultrasonogragfia jamy brzusznej, ultrasonografia Doppler Color w przypadku kiedy nowotwór trzustki jest słabo unaczyniony. Nie daje wyników w przypadku guzów wewnątrzwydzielniczych, ultrasonografie endoskopowa EUS, ultrasonografia przez żyłę wrotną IPEUS, ultrasonografia przez przewód trzustkowy IDUS, endoskpowa pancreatocholangiografia wsteczna - EPCW, przeskórna aspiracyjna cytologiczna biopsja cienkoigłowa BAC, laperoskopia z biopsją i ultrasonografia leperoskopowa, romografia komputerowa, rezonans magnetyczny MRI.

Badań diagnostycznych jest bardzo dużo a ich lista może na początku przerażać warto je jednak wykonać, aby w razie konieczności podjąć jak najszybsze i jak najbardziej skuteczne leczenie choroby nowotworowej.

Badania w diagnozie nowotworu trzustki

Jeśli znajdujemy się w grupie podwyższonego ryzyka nowotworu trzustki powinniśmy wykonywać badania, które w przypadku choroby pozwolą na wczesną diagnozę co może uratować życie. Dzielą się one na badania laboratoryjne oraz obrazowe. Badania laboratoryjne służą do tego, aby odkryć cholestazę to znaczy niewydolność żółciową, która jest spowodowana niewydolnością związaną z zatkaniem przewodów żółciowych przez guz trzustki. Cechy choleostazy to hiperbilirubinemia sprzężona to znaczy wzrost stężenia ALP i GGTP, niedokrwistość oraz hipoalbuminemia.

Badania obrazowe dają największą skuteczność w rozpoznawaniu oraz leczeniu raka trzustki. Pacjent musi wtedy przejść odpowiednią ścieżkę diagnostyczną. Zaczyna się ona od badania usg a następnie wykonuje się tomografie komputerową i ECPW czyli endoskpowa cholangiopankreatografia wsteczna.

Czy diagnoza nowotworu trzustki jest prosta

Bardzo trudno jest rozpoznać nowotwór trzustki w odpowiednim momencie, wcześnie bo na początku chory nie odczuwa żadnych objawów i nie zgłasza się z tym problemem do lekarza. Powinny więc regularnie przeprowadzać badania kontrolne osoby, które miały w rodzinie przypadki choroby nowotworowej trzustki, osoby palące. Takie osoby są szczególnie w grupie podwyższonego ryzyka. Czynnik genetyczny ma wpływ na rozwój tej choroby. Czynnikiem, który może wywołać nowotwór może być niewłaściwa dieta, dlatego jeśli wiemy, że nie do końca dobrze się odżywiamy, a odczuwamy niepokojące objawy, które mogą wskazywać na nowotwór również powinniśmy jak najszybciej udać się do lekarza po skierowanie na badania diagnostyczne. Częściej z powodu niewłaściwej diety i palenia papierosów na raka trzustki chorują mężczyźni niż kobiety.

Jak wygląda wizyta i u lekarza w celu diagnostyki

Jeśli udamy się do lekarza w celu odpowiedniej diagnostyki i podjęcia leczenie powinien on zebrać od nas dokładny wywiad lekarski oraz badanie fizykalne. To pomoże w odpowiednim pokierowaniu diagnostyką. Należy pamiętać, że objawy mogą być niespecyficzne i wtedy rozpoznanie jest bardzo trudne bo obraz chorobowy nie jest dla lekarza jasny. W trakcie badania lekarz powinien zapytać jaki charakter mają nasze dolegliwości, kiedy się pojawiły, kiedy się nasilają, jak w kolejności pojawiły się objawy. Jeżeli odczuwamy ból lekarz powinien zapytać gdzie boli, czy ból jest promieniujący i jaki jest jego charakter. Ból może być kłujący, stały, rwący, palący.

Warto również sprawdzić w jakich sytuacjach się nasila. Lekarz podczas badanie powinien określić stopień utraty masy ciała. Istotne w diagnostyce raka trzustki jest również pytanie o aktualne i przebyte choroby w rodzinie.