Rak trzustki

Trzustka jest bardzo ważnym gruczołem w organizmie człowieka. Jest to jednocześnie gruczoł trawienny, dokrewny i produkujący hormony. Nowotwór trzustki jest bardzo trudnym do rozpoznania rodzajem raka. Często jest za późno na wyleczenie chorego bo choroba postępuje bardzo szybko. Jest to jeden z nowotworów, który najczęściej powoduje zgon. Przyczyną raka trzustki są najczęściej mutacje komórkowe. Około dziesięciu procent zachorowań na tą chorobę ma podłoże genetyczne. Inne przyczyny to zmiany środowiskowe oraz prowadzony styl życia. Częściej na ten rodzaj nowotworu zapadają osoby, które cierpią na przewlekłe zapalenie trzustki, nadużywające alkoholu i palące. Czynnikami, które zwiększają ryzyko zachorowania na ten rodzaj raka jest wiek- częściej chorują osoby po sześćdziesiątym roku życia oraz płeć. Choroba ta najczęściej występuje u mężczyzn. Nowotwór może występować częściej również u osób, które chorują na cukrzycę, mają problemy z nadwagą i otyłością oraz prowadzą mało aktywny, raczej siedzący styl życia.

Badania wykazały, że chorzy z rakiem trzustki mają tak zwany gen p16. Jest to gen nowotworowy, supresorowy. Odpowiada za regulacje wzrostu komórek. Reguluje i proliferacji hamuje cykl komórkowy białka kinazy w genie CDK5. Mutacja w tym genie prowadzi do deregulacji procesu wzrostu komórki. Mutacja tego genu występuje rodzinnie więc jeżeli wiesz o tym, że ktoś z Twojej rodziny chorował na nowotwór trzustki sprawdź przeprowadzając badania czy nie masz podwyższonego ryzyka tej choroby. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka trzustki warto zadbać o swoją dietę. W przypadku nowotworu trzustki szansę na pięcioletnie przeżycie ma około pięć procent pacjentów.

Jak uchronić się przed rakiem trzustki

Rak trzustki jest nowotworem uzależnionym od predyspozycji genetycznych. Rozwija się u osób, które mają mutacje w genie p16. U nich istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia tej choroby niż w przypadku innych osób. Ryzyko zachorowania na nowotwór trzustki przed siedemdziesiątym piątym rokiem życia jest małe. W rodzinach gdzie jest mutacja w genie p16 i wystąpił ten nowotwór to ryzyko wynosi siedemnaście procent przed ukończeniem siedemdziesięciu pięciu lat.

Nowotwór trzustki jest chorobą trudną do wczesnego wykrycia. Rozwój tej choroby jest dość szybki i zazwyczaj jest późno wykrywana. W naszym kraju z powodu nowotworu trzustki umiera 4000 osób rocznie. Najczęściej w okresie do pół roku od postawienie diagnozy. Głównym powodem jest to, że choroba jest wykrywana późno. Można określić dokładnie, które osoby mają wysokie ryzyko zachorowania na tą dolegliwość. One powinny być szczególnie objęte działaniami zapobiegającymi chorobie. Należy do niech między innymi stała opieka specjalisty onkologa. Trzeba pamiętać również o tym, aby poinformować lekarza, który wykonuje USG o zwiększonym ryzyku zachorowania na ten nowotwór. Warto również ograniczyć palenie a najlepiej zupełnie rzucić oraz zastosować odpowiednią dietę. Powinny się w niej znaleźć pokarmy zawierające dużo błonnika, witaminy C, która jest zawarta w zielonej pietruszce, koprze, brukselce, chrzanie, kapuście, szpinaku, owocach dzikiej róży, czarnej porzeczce, truskawkach, kiwi, grejpfrucie, cytrynie, malinie, jabłkach oraz nienasyconych kwasach tłuszczowych jak ryby, oleje naturalne, oleje roślinne.

Badania przy raku trzustki

Chorym, którzy nie mają typowych dla raka trzustkiobjawów wykonuje się na początku USG jamy brzusznej. Badanie to pozwala na ocenę stanu dróg żółciowych, trzustki oraz wątroby. Koniecznym badaniem w celu postawienie odpowiedniej diagnozy jest również tomografia komputerowa. Dzięki temu badaniu dobrze uwidocznione mogą być guzy nowotworowe, poszerzenie przewodów i dróg żółciowych oraz przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych czy wątroba.

Tomografia komputerowa pomaga również ocenić czy guza da się usunąć chirurgicznie. Jeśli w tomografii komputerowej nie widać guza wykonuje się endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną czyli ECPW. Dzięki takiemu badaniu możliwa jest ocena drożności przewodów żółciowych oraz trzustkowych. W razie potrzeby jest również możliwość udrożnienia ich. Endoskopowa cholangiopankreatografia umożliwia też wymaz szczoteczkowy z okolicy ujść przewodów i pobranie soku trzustkowego z okolicy zmian i wykonanie badania cytologicznego w kierunku tego nowotworu.

Jeżeli badania potwierdzą, że pacjent kwalifikuje się do chirurgicznego usunięcia guza nie robi się biopsji oraz badań histologicznych. W wyniku biopsji może dojść do rozsiewu komórek nowotworowych wzdłuż kanału biopsyjnego czy otrzewnej. Jeżeli wynik biopsji jest negatywny nie jest wykluczona choroba nowotworowa.

Marker nowotworowy raka trzustki to antygen 19-9 (CA 19-9). Jeśli pojawia się jego wzrost do 80, 90 procent to może to wskazywać na rozwój choroby nowotworowej i kwalifikuje pacjenta do dalszych badań diagnostycznych badań diagnostycznych. Jeżeli mamy CA 19-9 nie jest to potwierdzenie istnienia nowotworu. Zwiększone stężenie tego markera w surowicy może również pojawić się w żółtaczkach, które mają inną przyczynę niż nowotwór. Marker CA 19-9 jest wykorzystywany do obserwacji jak guz odpowiada na chemioterapię i czy nie ma nawrotu choroby.

Czy rak trzustki to groźna choroba

Nowotwór trzustki jest często chorobą utajoną, która na początku nie daje żadnych objawów. Kiedy jednak choroba jest rozpoznawana ciężko ją wyleczyć bo szybko pojawiają się przerzuty do innych narządów. Jest to niebezpieczna choroba bo często leczenie radioterapią oraz chemioterapią nie daje odpowiednich rezultatów.

Jeżeli chorobę rozpoznamy wcześnie możliwe jest wycięcie trzustki wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi oraz przylegającym do niej odcinkiem dwunastnicy, pęcherzykiem żółciowym oraz częścią żołądka. To może uchronić osobę chorą przed pojawieniem się przerzutów.

Jakie są metody leczenia nowotworu trzustki

W leczeniu raka trzustki można zastosować leczenie operacyjne, które przynosi najlepsze rezultaty, jest najbardziej skuteczne lub leczenie paliatywne jeśli guza nie da się usunąć. Leczenia paliatywne ma na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych przy tej chorobie oraz poprawę jakości życia chorego. Leczenie operacyjne jest natomiast dość ryzykowne. Wycięcie nowotworu trzustki jest bardzo skomplikowane ze względu na to, że z trzustką sąsiadują dość inna ważne narządy takie jak jelito czy wątroba. Przed operacją warto się upewnić czy nie ma przerzutów do innych organów wykonując odpowiednie badania.

Leczenie chirurgiczne jest najbardziej skuteczne jednak lekarz musi wziąć pod uwagę stan zdrowia pacjenta, aby podjąć decyzję o operacji, która może być ryzykowna. Można przeprowadzić wycięcie guza trzustki tylko u około dwudziestu procent pacjentów. Naukowcy pracują nad znalezieniem skutecznego sposobu leczenia raka trzustki.